27 november - Sanur
Na een voorspoedige vlucht die me uiteindelijk reuze mee viel doordat ik de tijd kon doden met slapen, lezen en het bekijken van 3 speelfilms. Ook het eten bij Singapore Airlines was perfect. Aangekomen in Bali moest ik allereerst in rij staan voor het visa. Nou ja zeg maar gerust een soort toeristenbelasting. Kosten 20 euro en dan mag je gewoon Indonesië in.

Bij de bagage aangekomen lag mijn fietsdoos er al en mijn overige bagage kwam juist van de band gerold. Een mooie meevaller. Ook mijn chauffeur, van de firma Kelana, stond bij de ingang op mij te wachten. Fiets en bagage werden ingeladen en gingen alvast naar het hotel. Wij moesten nog even wachten want de airco van de wagen was kapot en mijn chauffeur had een nieuwe wagen besteld. Na circa 15 min kwam de wagen voorrijden en na ruim 20 min kon ik inchecken in mijn hotel (Hotel Bumas). De fiets en bagage stond al te wachten. Voor de zekerheid had ik een foto van de nummerplaat gemaakt voor het geval dat ;-)

Ik had een mooie ruime kamer en na een verkwikkende douche Sanur maar eens gaan verkennen. Het leek me niet echt druk. Tegen het eind van de middag neergestreken bij Bar Barb's Sport met vriendelijk personeel. Een van de serveersters ging binnenkort naar Roermond en was dus verheugd een Nederlander te kunnen spreken.

'S avond lekker gegeten in Restaurant Swastika. What's in a name :-) daarna terug naar de Sportsbar. Waar het niet druk was maar waar ik in gesprek kwam met Jelle uit Utrecht. Om half 12 ging de tent dicht. Wilde ik een keer vroeg naar bed gaan maar was ik nog de laatste.

28 november - Sanur
Goed geslapen en geen last van een jetlag. Ontbeten met een Nederlander die ook alleen reisde. Daarna een strandwandeling gaan maken. Ook op het strand geen drukte van betekenis. Het seizoen was duidelijk nog niet begonnen. Niet echt wat bijzonders gedaan vandaag behalve wandelen langs het strand en tijdschriften gelezen. 'S avonds weer heerlijk gegeten. Net zoals de vorige avond kostte me dat circa 10 euro (voorgerecht, hoofdgerecht, drinken).

Nog een paar biertjes in de Sportsbar gedronken. Gezellig gekeuveld met o.a. Bardame Rita die oorspronkelijk uit Jakarta kwam. Rond elf uur naar bed. Morgen fietsen!

29 november Sanur - Ubud
Om 7:00 uur ontbijten en om 8:00 op weg. Mijn fietsdoos mocht ik achterlaten bij mijn hotel zodat ik die weer over 3 weken kan gebruiken. Ben benieuwd of die er dan nog staat.

In het begin was het goed druk en dan vooral met scooters. Echt opschieten deed ik niet en een aantal malen reed ik verkeerd doordat ik de handleiding van SNP niet goed las. Na verloop van tijd werd het rustiger. zelfs 's morgens is het al goed warm met een hoge luchtvochtigheid. Rustig aan dus en veel drinken. Onderweg veel Hindu tempels en zo nu en dan een rijstveld. Maar echt spectaculair vond ik de rit niet. Vlakbij Ubud, tijdens een steile afdaling, kreeg ik een lekke band. Mijn achterband was zo plat als en dubbeltje. Na mijn band gecontroleerd te hebben een nieuwe binnenband erop gelegd. Een fluitje van een cent was het niet dat er geen lucht in de binnenband kwam. De pomp zou toch niet kapot zijn? Na wat gepruts lukte het me toch de band hard te krijgen. Doorrijden naar Ubud waar ik nog een steile korte klim te verwerken kreeg die me bijna verschalkte. Die stond niet in de beschrijving van SNP of zat ik toch verkeerd? In het centrum van Ubud aan gekomen ingecheckt bij guesthouse Nirvana. Mooie traditionele Balinese kamers voor circa 20 euro per nacht (incl. ontbijt). Na een douche het stadje in. Ubud is het Valkenburg aan de Geul van Bali met een cultureel karakter. Veel winkeltjes, restaurants, barretjes en accommodatie. Wat rondgelopen en o.a. Het paleis bekeken. Jammer genoeg was niet alles open. Daarna nog op zoek gegaan naar een extra binnenband. Ik kon die niet zo snel vinden maar iedereen die ik vroeg verwees me wel naar dezelfde plek. Iedereen zei bij het grote beeld rechtsaf maar dat beeld kwam maar niet in zicht. Nog een keer gevraagd bij iemand die fietsen verhuurde. Het bleek toch nog zo'n 2,5 km lopen volgens hem maar hij wilde ook wel voor taxi spelen. Ik betaalde circa 4 euro voor een retourtje. Het zal wel teveel zijn maar goed dan kom je er wel. We reden inderdaad naar een chaotische fietsenzaak waar onderdelen over en weer lagen. Maar binnenbanden hadden ze ook. Maar meteen 2 stuks gekocht voor circa 3,5 euro. Dat was ook weer geregeld. Mijn 'taxi' bracht me weer mooi terug. Daarna nog wat rondgelopen over de markt van Ubud. Als je iets echt Balinees handwerk wilt scoren dan is dit the place to be. Daarna bij Localista heerlijke iced cafe latte gedronken. Ook is hier gratis wifi. Localista ligt aan een zijstraat van het paleis (circa 100 m).

's Avonds heerlijk gegeten bij Warung Lokal. Een eenvoudige warung maar daarom kun je je buik ook rond eten voor nog geen 5 euro! Daarna nog wat bintangs gescoord en om 22.00 uur vielen mijn ogen al dicht. Vroeg naar bed dus.

30 november - Ubud
Tegen 8.00 uur ontbeten met geroosterd brood, jam, fruit en Balinese koffie (drap op de bodem). Daarna een fietstocht gemaakt van zo'n 40 km. Onderweg veel palmbomen, kleine dorpjes met tempels en rijstvelden. De heenweg was voornamelijk stijgend. In de routebeschrijving die ik van SNP ontvangen had stonden de percentages van de klimmen vermeld. Maar volgens mij waren de meeste klimmen veel steiler. Dat belooft nog wat voor de toekomst. Onderweg, in een dorp, was alles in volle gang voor een crematie. Mooie papieren en houten beelden, waaronder een stier, werden klaargemaakt. Het dorp stond al langs de weg gereed voor de begrafenisstoet.

Halverwege gestopt bij het Elephant Safaripark waar je olifanten kunt bekijken, kunt voeren, er is een show waar ze kunstjes doen en je kunt er zelfs, tegen een meerprijs van circa 45 dollar, een ritje maken op een olifant. Ik vond het maar een groot circus. Volgens de instructeur van de show was het heel natuurlijk wat ze met de olifanten deden. Ik heb echter nog nooit een olifant in het wild zien voetballen of rekensommen zien maken ;-)

Daarna op weg voor de 2e helft van de trip die een stuk sneller ging want het ging voornamelijk bergaf. Onderweg nog wat eten ingekocht bij een klein winkeltje. Ik kon in eerste instantie geen personeel vinden maar die bleek te slapen in een zijkamertje. Heerlijk die rust. Bij Ubud aangekomen kwam ik, op een kruising, lang een groot standbeeld van Rama. Al met al een veel mooiere rit dan gisteren.

Na een verkwikkende douche weer Ubud in om een kaartje te kopen voor een traditionele dansavond die gehouden werd in het paleis. Dat leek me wel een mooie locatie. Verder nog een Franse toerist geholpen die met haar visakaart wilde pinnen. Zij sprak slecht Engels en begreep het menu van de ATM niet. Maar ik kreeg er ook niets uit. Bij een tweede ATM, die een visa symbool had, lukte het gelukkig wel. De dames konden inkopen gaan doen op de markt :-)

Na 2 iced cappucino's bij Localista het postkantoor opgezocht voor het verzenden van de kerst c.q. ansichtkaarten.

Terug naar mijn guesthouse en wat gekeuveld met de eigenaar. O.a. Over zou er regen komen of niet? Het had in Bali nog niet veel geregend deze maand wat erg ongewoon was. Ook in Indonesië een klimaatsverandering?
Een powernap van een half uur en toen wat gaan eten bij Warung Lokal. En het begon zowaar te regenen. Voor dat ik naar het folkloristisch dansoptreden ging toch maar even mijn regenjas opgepikt want volgens mij was er geen dak in het paleis. Zou het optreden dan sowieso wel doorgaan? Uiteindelijk bleek het optreden verplaatst te zijn naar een sfeervolle zaal tegenover het paleis. 

Indrukwekkend hoe de dansers en danseressen kunnen bewegen. Niet alleen met hun lichaam maar ook met hun handen en gezichtsuitdrukkingen. Ook de kostuums zijn geweldig. Het optreden was zeker de moeite waard om eens gezien te hebben. Na het optreden was het weer droog. Nog een aantal bintangs gedronken en toen naar bed. Volgens mij wordt het morgen weer een pittig fietsdagje.

1 december - Ubud - Sedimen
Na het ontbijt, tegen half 9, op de fiets gestapt. Al snel kreeg ik een aantal steile klimmen voor de kiezen waarvan ik er een maar met moeite haalde. Die klim had geen 10 meter langer moeten zijn. Dat kwam mede omdat de weg smal was en er relatief veel (brommer)verkeer was. Na circa 5 km gestopt bij de zogenaamde Olifantentempel, Goa Gajah. Een mooi complex. Voordat ik bij de ingang was liep je langs allerlei kraampjes die sarongs verkochten. Maar een sarong zat ook bij de toegangsprijs inbegrepen. Daarna weer op de fiets. Na 2 km diende zich de volgende tempel aan, Puri Samuan Tiga, Ook die nog bekeken en toen weer serieus op weg. 

Het bleef klimmen geblazen maar gelukkig niet meer zo'n steile klimmen. Maar dalen of vlak was er nauwelijks bij. En door de warme hitte was het daarom al pittig genoeg. In Bangli gestopt om wat te eten en toen weer op weg. Of de duvel er mee speelt ik kreeg alweer een lekke achterband. De buitenband uitvoerig gecheckt en ik kon niets vinden. Al zat er wel een klein gaatje in. Misschien dat hier weer iets doorheen geprikt was. Ook het wiel maar eens gecheckt maar hier kon ik geen vreemde zaken vinden. Een nieuwe binnenband er opgelegd en toen weer op weg. Onderweg, zo'n 8 km voor Sedimen, kwam ik zowaar een kleine fietsenzaak tegen. Toch maar een nieuwe buitenband gekocht. Inclusief een nieuwe binnenband, personeelskosten en een flesje sprite was ik circa 6 euro kwijt. Hopelijk houd de band het nu wel. 

Het was afdalen geblazen en de eerste keer dat ik vandaag het buitenblad kon gebruiken. YES! Maar euforisch als ik was reed ik te ver door en miste een afslag. Circa 5 km verder kwam ik erachter dat ik verkeerd zat en moest weer terug. En dat heb ik geweten. Of je de Eyserbosweg, Dode Man, Cauberg en de Keutenberg achter elkaar op moest fietsen. Vrijwel alleen maar stijgen dus. De laatste helling heeft me dan ook de nek omgedaan en het was lopen en duwen geblazen. En alleen dat was al behoorlijk pittig. Een vriendelijke man stapte van zijn brommer en duwde nog even mee.

Daarna de juiste afslag genomen en weer een mooie afdaling met mooie views op de rijstvelden. Sedimen was nu vlakbij en ik kwam ook weer wat Franse toeristen tegen. 2 zeer slechte bruggen, met gaten en losliggende planken, over en toen bij de eerst de beste accommodatie gestopt. Beter meteen vragen of hier plaats is dan straks moeten omdraaien. Er was plaats in de herberg met de naam Uma Ayu (+62 81 238 71142, umaayuvilla@yahoo.com). Het was een mooi huisje met openlucht douche (warm water) tussen de rijstvelden en een tweetal visvijvers. Zeer mooi gelegen alleen niet zo geschikt voor fietsers of mensen die slecht ter been zijn want je moest een steile betonnen trap af om er te komen. Putri, de dochter des huizes, sprak redelijk goed Engels. Nadat ik me gedoucht had een wandeling gemaakt over de rijstvelden en de handen geschud met Putri's vader. De Balinezen geven je overigens maar een slap handje :-)

Daarna met Putri op de scooter naar het dorp Sedimen (3 min) gereden waar ze eigenlijk woonde. Hun huis was een authentiek Balinese woning waar meerdere generaties samen woonde. Daar ook kennis gemaakt met haar moeder en broer. Maar we gingen eigenlijk naar haar huis om het Balinese weefgetouw te bekijken en uiteraard om misschien wat te (ver)kopen. Na wat onderhandelingen een sarong gekocht. Haar broer bracht me daarna met de scooter naar een warung die vlakbij mijn accommodatie lag. Heerlijk gegeten en gezellig gekeuveld met de familie die de warung bestierde. 

Toen in het donker terug naar mijn accommodatie. Ik had een fietslampje meegenomen maar die bleek niet meer te werken. Gelukkig was er wel wat verlichting anders was ik misschien wel de visvijver ingelopen. Nog wat op het terras voor mijn huisje gezeten en genoten van de tropische geluiden van krekels en gekko’s. 's Nachts begon het flink te hozen en dit bleef wel een paar uurtjes doorgaan.

2 december - Sedimen - Padangbai
Ontbeten en toen op weg naar Padangbai. Het druppelde nog een beetje maar als snel brak de zon door. Nadat ik Sedimen achter mij had gelaten waren het de eerste 20 km nog gestaag en geleidelijk klimmen. Daarna een flinke afdaling en vlak. Volgend de Lonely Planet waren er geen pinautomaten in Padangbai en ik besloot in de stad ervoor nog te pinnen. Maar bij de pinautomaat kreeg ik geen geld. Vreemd en dan toch maar doorgereden. Ik had nog wel voldoende cash bij me. Vlak voor Padangbai nog een klim. Maar de etappe was een stuk eenvoudiger als gisteren.

Padangbai is een leuk pittoreske plaatsje met een strandje, wat restaurantjes, voldoende accommodatie en een beetje backpackers sfeertje. En er waren zowaar 3 pinautomaten. Ik kwam in gesprek met een Nederlands stel die o.a. wilde weten hoe het fietsen was in Bali want ze hadden vrienden die dat ook wilde gaan doen. Daarna bij 2 pinautomaten proberen te pinnen maar ook zonder resultaat. Zou er iets met mijn bankpas zijn? Wellicht geblokkeerd door de bank? Ingecheckt bij guesthouse Bachus. Primitief, geen warm water (wel lauw) maar ik betaalde dan ook maar omgerekend zo'n 7,5 euro (incl. Ontbijt). 

Daarna het dorp in en de bedrijvigheid op het strand bekeken waar veel vissersboten in het water liggen. Ook zie je er veel hanen in manden die voor hanengevechten worden gehouden. Ik kon zowaar ooggetuige zijn van een hanengevecht op het strand.

Ik ontdekte een 3e pinautomaat maar ook hier geen resultaat. Toen maar eens mijn andere bankpas geprobeerd. Ik kreeg een vreemde melding op het scherm en de pas werd ingeslikt. Over and out! In Nederland heb je meestal de pinautomaten bij een bank staan en ga je dan binnen verhaal halen maar deze pinautomaat stond hier helemaal solo. Het informatienummer op de pinautomaat gaf alleen Indonesische informatie. Daarna werd er wel in het Engels gezegd dat ik nummer 2 in moet toetsen voor Engelstalige info maar nadat ik dat gedaan had bleef het alleen maar bij Indonesisch en geen Engels. Hulp gevraagd bij het kantoortje ernaast. Het bleek 2 dagen ervoor ook al mis te zijn gegaan bij deze automaat. De man op het kantoor had wel een nummer van een onderhoudsmonteur maar die moest uit Denpassar komen. Circa 2,5 uur rijden. En ik moest dan de onkosten betalen, zo'n 15 euro. Tja dat moet dan maar. Helaas was de lijn dood dus het duurde nog zeker 2 uur voordat we de monteur aan de lijn kregen. Toch maar even met mijn bank gebeld om te vragen of mijn andere kaart geblokkeerd was. Dat bleek niet het geval te zijn maar pinnen lukte nog steeds niet. Gelukkig werkte het pinnen met mijn creditkaart wel. Om 20.00 uur arriveerde de monteur en had ik mijn andere kaart terug. Dat was dan wel weer geregeld.

Een restaurantje opgezocht en daar kwam ik de Nederlander tegen die in mijn hotel in Sanur ontmoet had. We hadden toen samen ontbeten en ook nu weer samen gegeten en daarna een kroegje opgezocht. Er waren wat Indonesische jongens een poging aan het doen om gitaar te spelen. Maar het werd pas echt gezellig toen er nog een oude Australiër uit Tasmanie bij kwam. Afwisselend werden Indonesische en Engelstalige songs (O.a. Johny Cash en Rod Stewart) gespeeld. Tegen half 12 ging de tent dicht. Tijd om naar huis te gaan.

3 december - Padangbai - Lembar (Lombok)
's Morgens tegen half 8 op. Eigenlijk was ik al veel vroeger wakker. Tegen vieren begonnen de hanen al te kraaien, om 6 schreeuwde men de gelovigen naar de moskee en om 7 startte de school die tegenover mijn accommodatie lag. Na een eenvoudig ontbijt met zwarte Balinese koffie, een ananas pannenkoek en een fruitsalade op weg naar de ferry. Een kaartje bij het loket gekocht. Ik vroeg aan de lokettist of ik nog extra voor mijn fiets moest betalen en dat werd ontkennend beantwoord. Maar toen ik doorliep met de fiets riep hij me toch terug. Hij had me dus niet begrepen en bleek ik toch bij moest betalen. Ik kreeg mijn geld terug en moest naar een ander loket. Daarna kon ik zo de boot op en na circa 10 min voeren we de haven uit. Op de boot veel toeristen, o.a. het Nederlands stel dat ik gisteren ontmoet had.

De overtocht ging sneller dan verwacht en binnen 4 uur had ik weer vaste grond onder mijn voeten. Net zoals alle toeristen begon ik me maar eens in te smeren met Deet. Lombok is malariagebied en mijn eerste malaron had ik de avond ervoor al geslikt. Hotel Tigar (wat zowel SNP als LP deden aanbevelen) had ik snel gevonden maar bleek vol te zijn, tenminste dat beweerde een jongeman die ik a enig zoeken achter het hotel vond. Maar 5 minuten verder bleek nog een hotel te liggen met de naam Mashuri. Het was eigendom van een familie. Veel soeps was het niet. De kamers met een douche bleken al bezet te zijn. De wc moest je doorspoelen met een emmer water. Ook ontbijt bleek niet bij de prijs inbegrepen te zijn. Toch maar ingecheckt en mijn klamboe opgehangen. Een uurtje gerust, gaan shoppen voor het ontbijt en daarna wat gaan drinken bij het andere hotel. De dame aan de bar vroeg of ik een kamer nodig had. Je bent toch vol was mijn antwoord maar ze bleken nog 1 kamer vrij te hebben. Ik was dus verkeerd geïnformeerd door de zoon des huizes. Nog een beetje gebabbeld met de eigenaresse en ik besloot 's avonds voor het avondeten terug te komen. Terug naar mijn eigen hotel waar ik in besprek kwam met de moeder des huizes en haar 2 dochters. Ze waren druk bezig met het eten van een vrucht die ze flink insmeerden met sambal. Ik mocht aanschuiven. Wow dat was heet! Een van de dochters studeerde voor dokter en sprak redelijk Engels. Daar kon je in ieder geval een gesprekje mee voeren. Daarna me gaan wassen en gaan dineren. Heerlijk gegeten, pittige gegrilde vis met groente en uiteraard rijst. En ik kwam in gesprek met de nachtportier die best goed Engels sprak. Daarna terug naar mijn eigen hotel. Het was zaterdag en er was voetbal op de TV. Mee gekeken met de rest van de familie. Om half 10 vielen me de ogen dicht. 

4 december - Lembar
Ondanks dat het hotel aan een drukke weg lag geslapen als een blok en werd ik pas wakker door het geschreeuw vanuit een moskee die vlakbij lag. Het was half 5! Toch nog maar even omgedraaid en om 7 uur opgestaan. 

Vandaag een fietstocht zonder bagage van zo'n 85 km. Naar Pelangan en terug. Grotendeels was de weg lichtglooiend met een aantal steilere klimmen. Maar het was allemaal goed te doen. Onderweg veel kleine baksteenfabriekjes en wat zandwinning. En ik werd altijd luid toegeschreeuwd door voornamelijk de kleine kinderen. 'hello mister', 'hello tourist', 'good afternoon', etc. etc. Die zien natuurlijk ook niet altijd een fietsende toerist voorbij komen. Onderweg soms ook mooie uitzichten op de zee. Aan het einde van de route lagen een paar resorts. Het leek me niet druk te zijn want ik zag geen mensen op het strand. Bij resort Bola Bola Paradise een pannenkoek met banaan gegeten en daarna weer op de terugweg. Hier en daar gepauzeerd aan het strand. Bij een van deze pauzes stopte een scooter met 2 jongens die een babbeltje begonnen. Een van de 2 had meteen de vrijpostigheid om op mijn fiets te gaan zitten. Toch maar vriendelijk maar heel direct gesommeerd om af te stappen. Dat begreep die meteen ;-) Voor je het weet rijd zo'n gast met je fiets weg en verdwijnt de ander met zijn scooter.

Na dit 'incident' weer op weg. Onderweg zag ik ook regelmatig kleine tonnetjes die door een simpel motortje werden rond gedraaid. In eerste instantie dacht ik aan een soort betonmolen maar die vond ik er dan toch wel vreemd uitzien. Dus toch maar eens op onderzoek uitgaan. De 2 mannen die bij de tonnetjes werken konden het me niet uitleggen in het Engels en mijn Indonesisch is ook 0,0. De procedure maar eens bekeken. Een van de mannen was ook druk bezig met kwik. Zou men dus bezig zijn met goudwinning? 's Avonds nagevraagd in mijn hotel en het bleek inderdaad om goudwinning te gaan. 

Terug in mijn hotel kreeg ik wat bananen aangeboden van de vrouw des huizes. Een siësta gehouden en tegen vijven werd ik weer wakker. Wat met een van de 4 zonen gebabbeld die rechten studeerde. Ook de vader schoof aan en vertelde trots dat hij 3 auto's bezat o.a. de 2 4-wheels die voor het hotel stonden. Gisteravond werd ook al een scooter en een Kawasaki motor de hotellobby naar binnen gereden. Men boerde dus niet slecht en ze zouden beter wat meer geld in de renovatie van het hotel kunnen steken want nu vond ik het toch maar een zootje. Ik vertelde de man dat ik helemaal geen auto bezat en hij keek me ongeloofwaardig aan :-)

Daarna wat gaan eten. Ondanks het goede eten besloot ik niet naar de plek terug te gaan van de vorige avond. Ik was daar namelijk de enige eter, een beetje saai. Gaan eten bij een warung die er vlakbij lag. Een vol bord met kip, rundvlees, bonen, maïs en rijst + een grote fles bronwater kostte me circa 1 euro 25. Het had niet de kwaliteit van de avond (toen bedroegen de kosten circa 4 euro) ervoor maar was zeker niet slecht. De warung zat vol met lokale bevolking die volgens mij o het land gewerkt hadden.

Na het eten terug naar het hotel. Aan het reisverslag gewerkt en weer Indonesisch voetbal gekeken. Op tijd naar bed want morgen wilde ik vroeg vertrekken.

5 december - Lembar - Bangsal
Om 6.00 opgestaan en na het ontbijt meteen op weg. De eerste 15 km over slecht wegdek. Veel kuilen, hobbels en hier en daar ook onverhard. Daarna ging het een stuk beter. De weg was tot Sengiggi voornamelijk vlak en ik schoot dus lekker op. Sengiggi zelf is een toeristisch plaatsje met veel accommodaties, restaurants, shops etc. Ik had echter niet het gevoel dat het er druk was want toeristen zag ik nauwelijks en ook de stranden waren zover ik het kon zien leeg. Na Sengiggi werd het een stuk heuvelachtiger met een paar stevige klimmen van 15% of meer. De beloning kreeg je altijd op de top van zo'n helling als je een mooi vergezicht kreeg over de oceaan. Tijdens zo'n klim werd ik vaak aangemoedigd door werklui die de weg aan het repareren waren. Ondanks de steile hellingen schoot het goed op en ik was ruim op tijd in Bangsal. Ingecheckt bij Arnel. Een mooi huisje met douche (koud water) en klamboe. De dame die me te woord stond sprak wat Nederlands want haar echtgenoot was Nederlander en eigenaar van Arnel. Na een verkwikkende douche eerst geluncht en een siesta gehouden. Daarna Bangsal bekeken, wat niet echt veel voorstelde. Wat inkopen gedaan voor de volgende dag. Onderweg werd ik veel aangesproken. Mensen willen je een lift aanbieden, weten waar je naar toe gaat en waar je vandaan komt. Nog veel te zien in het Lombokse straatbeeld is de paardentaxi, zgn. Cidomo’s, getrokken door kleine paardjes. 

Daarna terug naar Arnel. Wat Nederlands gebabbeld met de eigenaresse, mails gelezen en verstuurd en mijn reisverslag bijgewerkt. Dit alles in het sfeervolle restaurantje van Arnel.

In de avond, na het lekkere diner, gekeken naar de Wereldomroep. O.a. het Sinterklaasjournaal en Studio Sport. De Nederlandse eigenaar was ondertussen ook thuis gekomen. Een Hagenees in hart en nieren. Tussen en na het voetballen wat gebabbeld. O.a. over Nederlands voetbal, FC Limburg, reizen en corruptie in Indonesië.

6 december - Bangsal - Batu Koq
Na een lekkere gevulde pannenkoek met banaan op weg. De eerste 40 km gingen rap en overbrugde ik binnen 2 uur. De route was vrijwel geheel vlak. Wel was het al goed warm. Daarna werd het langzaam heuvelachtiger en de laatste 10 km was eigenlijk alleen maar berg op. Flinke stijgingen en ik was blij dat het begon te regenen want dat gaf wat verkoeling en maakte het klimmen eenvoudiger. Langzaam maar zeker klom ik tot circa 600 meter waar Pondok Senaru lag. Hier wilde ik namelijk overnachten als er plaats was tenminste. En dat was er. Vanaf mijn kamer en vanaf het terras geweldige vergezichten over de oceaan en bergruggen o.a. de berg Rinjani. Na wat gegeten te hebben een wandeling gemaakt naar de waterval en de omgeving daar wat verkend. Een mooie wandeling maar wel veel trappen. Door de fietstocht voelde ik mijn benen wel. Na anderhalf uur was ik terug en na een korte siësta op het terras gaan zitten. Een troep apen struinde door de tuin. Op het terras kwam ik in gesprek met Allan, een Filippijn woonachtig in Bristol, die met een groep toeristen en hun Javaanse gids een rondreis door Bali en Lombok aan het maken waren. Ik werd uitgenodigd bij hun aan tafel en het werd een gezellige avond. Vooral met Allan en de Javaanse gids de hele avond gesproken over de ontwikkelingen van het toerisme in Indonesië, de euro, terrorisme, de crisis en andere wereldproblemen. De Javaan sprak overigens ook wat Nederlands want hij had 4 jaar in Heemstede gewoond. Je merkte wel dat je in de bergen zat want 's avonds koelde het wel af en die nacht zelfs onder een dekentje geslapen.

7 december - Batu Koq - Labuhan Pandan
Om half 9 op weg. Bij het ontbijt weer bananenpannenkoek gegeten maar die was lang niet zo goed als die van de dag ervoor. De banaan moest je zoeken. In het begin natuurlijk flink afdalen en in het dorpje nog wat eten en drinken ingekocht. Na 5 km de oudste moskee van Lombok, 300 jaar oud, bezocht. De moskee was geheel gebouwd van riet en bamboe. Onderweg nog regelmatig een stevige klim voor mijn kiezen gekregen met op het einde 2 langere klimmen. Die waren niet steil maar door de brandende zon waren ze toch pittig. Natuurlijk weer veel enthousiaste mensen die je begroeten. Aan het strand, bij een aantal vissersboten, gepauzeerd en daar zag ik een flinke varaan over het strand lopen. Hij? maakte zich snel uit de voeten toen ik dichterbij probeerde te komen. Tegen twaalven gingen de scholen uit en ik werd weer door rijen kinderen begroet. Ingecheckt bij Pondok Gili Lampur. Kleine bungalows die niet echt schoon waren. Maar goed slechter als het hotel in Lembar was het niet. Ze hadden in ieder geval een klamboe. Daarna een kleine siësta gedaan en toen het strand gaan bewonderen. Veel vissersboten in het water en in de verte kon je de Rinjani nog zien liggen. Op het strand kwam ik al snel in gesprek met wat Indonesiërs o.a. natuurlijk de verkopers van diverse kraampjes die graag wat willen verkopen maar ook een Indonesische familie die op strand kwam zitten en een Indonesische toeriste. Ik leek echter de enige westerse toerist  te zijn. Er was wel een Duits / Nederlandse groep duikers in mijn resort geweest maar die waren vandaag naar huis gegaan. Het zal dus wel een rustige avond worden. Weer een tijd om een boek te lezen want dat had ik de afgelopen 2 avonden niet gedaan.

's Avonds gaan eten met uitzicht op het strand. Daarna een biertje genomen maar die kwam niet uit de koeling en was warm. Ik kwam in 'gesprek' met een paar indo's en ik werd uitgenodigd aan hun tafel. De heren waren behoorlijk aan de drank en het warme bier werd gemengd werd met arak (Indonesische wodka). Ook nog maar wat bier en arak meegedronken maar na een uurtje had ik het wel gezien en afscheid genomen. Nog voor mijn bungalowtje wat gelezen en toen naar bed.

8 december - Labuhan Pandan - Tete Batu
Om 7 uur ontbijten. Pannenkoek met Lombokse koffie. Daarna op weg. Ik schoot lekker op want de eerste 18 km waren vrij vlak. Zo nu en dan druppelde het een beetje maar de regen zette niet door. Wel bleef het bewolkt wat ik eerlijk gezegd niet erg vond want na het vlakke stuk volgde een aantal lange klimmen. Er waren 2 routes naar Tete Batu en ik besloot voor de uitdagende route te gaan. Deze was iets korter maar de klim was steiler. In Pringabaya kwam ik nog in gesprek met een taxichauffeur die 4 jaar in Londen als tuinier had gewerkt voor 300 pond per maand + kost en inwoning. Hiermee had hij zijn 2 taxibusjes betaald. Daarna weer op weg over een drukke hoofdweg. Ik was blij toen ik kon afslaan en een rustigere weg voor de kiezen kreeg. Zo'n 7 km voor Tete Batu kwam ik in gesprek met een oude boer die verbluffend goed Engels sprak. Het bleek dhr. Radiah te zijn, die ook in de routebeschrijving van SNP genoemd werd. Dhr. Radiah heeft een homestay en wilde uiteraard graag dat ik bij hem zou overnachten maar zelf wilde ik toch nog doorklimmen naar Tete Batu. Dus toch maar doorgefietst. De weg naar Tete Batu was heel slecht en zat vol met kuilen in de weg. Dat maakte het klimmen er niet eenvoudiger op. Vlak voor het dorpje nog een stevige klim en daarna ingecheckt in bij Cendriwasah Bungalows & Café.

Na het inchecken mijn bagage afgeladen en daarna weer op mijn fiets gestapt. Ik wilde een rondje in de omgeving maken. Vlakbij Tete Batu lagen een tweetal dorpjes die bekend waren om hun pottenbakken en het vlechten van riet. Bij een winkeltje een fruitmandje van riet gekocht en toen weer terug naar mijn homestay. De terugweg viel nog niet mee. Al heel wat kilometers in de benen en nu ook nog licht bergop slingerend tussen de vele kuilen in de weg.

Na mijn siësta een hapje gaan eten bij Hotel Green Orry. Een heerlijk gevulde maaltijdsoep met mie, kip en groente. Daarna nog nasi goreng met saté. De ober, die ook wat Nederlands sprak, vond het volgens mij maar raar dat ik 2 hoofdgerechten koos :-) Het eten in Indonesië is lekker maar voor een fietser vind ik een hoofdgerecht vaak wat magertjes. Dus ik kies altijd voor 2 hoofdgerechten of voor een flink nagerecht. Terug naar mijn homestay en wat gebabbeld met de 2 jongens die het zaakje daar runden. Vooral een van hun sprak goed Engels wat hij geleerd had van de toeristen. Knap! Zo iemand zou toch verder moeten gaan leren maar daarvoor had hij geen geld. Het was kwart over zeven toen ik aan hun vroeg of ze nog een koud biertje voor me hadden maar helaas 'everything was finished' was hun antwoord. 

Zonder biertje aan mijn reisverslag gewerkt op de veranda van mijn huisje.   Geluisterd naar de krekels, kikvorsen, gekko's en uiteraard de onvermijdelijke brommergeluiden.

In de middag nog getwijfeld of ik morgen al terug zou keren naar Bali maar bij Suranadi liggen nog een aantal, naar het schijnt, interessante Hindu tempels dus besloot ik morgen maar tot Suranadi te fietsen, een ritje van circa 46 km en grotendeels vlak. Dat moet in 3 uurtjes te doen zijn. Anders had ik 85 km moeten rijden en daarna nog circa 5 uur met de ferry. Dan zou ik toch vrij laat in Bali arriveren. Dan beter de dag erop een rit van 38 km maken en dan de ferry nemen. Dan zou ik mooi in de loop van de middag in Bali arriveren dat is toch iets relaxter.

9 december - Tete Batu - Suranadi
's Morgens verliep het ontbijt maar langzaam. Er zat geen schot in de zaak en voordat ik mijn koffie met pannenkoek kreeg was ik meer dan een half uur verder. Later dan gepland weggereden. De eerste 3,5 km weer slecht wegdek dus voorzichtig dalen. Daarna een goede weg. Het dalen ging snel. Te snel eigenlijk want ik zag een kuil over het hoofd en reed er dwars doorheen. Gelukkig niet gevallen en ook geen schade aan de fiets behalve dat mijn stuur iets hoger stond als normaal. Je gaat meteen weer wat alerter rijden. Ondanks het trage ontbijt kwam ik redelijk vroeg aan in Suranadi. Ingecheckt bij Hotel Suranadi. Een mooi gelegen complex bestaande uit een koloniale woning, een zwembad met kraakhelder koud bronwater en enkele bungalows. Een van de bewakers hielp me mijn fiets en tassen naar de bungalow te dragen. Voor gehandicapten of voor mensen die slecht ter been zijn is Hotel Suranadi geen geschikte plek. Veel steile trappen maar wel mooi gelegen. De kamer, met warm water, stelde niet veel voor. De bewaker, die wat bij wilde verdienden, vroeg me of ik geïnteresseerd was in hanengevechten. Daar had ik wel oren naar. Ik wilde wel eens zien hoe dat in zijn werk gaat. Na het douchen achterop de brommer op weg. Via kleine, onverharde weggetjes kwam uiteindelijk het hanengekraai ons tegemoet. Dit kon de politie nooit vinden want hanengevechten zijn ook in Indonesië illegaal. Een stuk of dertig mannen waren druk bezig met wedden en bestudeerden de 2 hanen die het strijdtoneel gingen betreden. Beide hanen waren uitgerust met een vlijmscherp mesje aan een van hun poten. De sporen van de hanen waren waarschijnlijk niet goed genoeg er moest echt bloed vloeien. Nadat iedereen geld had ingezet werden de hanen opgehitst en kon het spel beginnen. Als echte gladiatoren sprongen de hanen over elkaar heen en tegen elkaar op. Het ging er fel aan toe. Maar uiteindelijk kan er maar een de winnaar zijn. 'He will be killed' zei mijn gids grijnzend. De verliezer werd samen met de winnaar in een korf gezet en kon niet wegkomen. Hij werd gewoon door de winnaar afgemaakt. 'For eating' zei mijn gids. Een goede haan kost zo'n 300.000 rupia's (circa 25 euro) vertelde mijn gids me. Het volgende gevecht zou gaan tussen 2 jonge hanen, die waren, volgens mijn gids, maar 100.000 waard. Beide hanen werden tegen elkaar opgefokt en kregen daarna weer een mesje om de poten. De mesjes werden bewaard in een mooi leren beursje. Het gevecht werd gestart maar een van de hanen delfde al snel het onderspit en werd binnen enkele minuten gedood door de andere. Hij was duidelijk zwaar gewond en de andere haan sprong op hem en hakte meedogenloos op hem in. Zelfs de korf was niet meer nodig. Veel mededogen bij de mannen was er ook al niet. Ik hield het voor gezien. Tijd voor iets cultureels.

Mijn gids bracht me op de brommer naar de Linsar tempel. Het begon te regenen en ik had er al spijt van dat ik geen auto had geregeld. Maar voordat het echt losbarste hadden we de tempel bereikt. Het was druk op het tempelcomplex want vandaag en morgen waren er allerlei festiviteiten. Mensen vanuit Lombok maar ook vanuit Bali zouden de tempel komen bezoeken. De gehele tempel was mooi versierd, er waren veel kraampjes en er speelden een aantal muzikanten. Beter kon ik het niet treffen. Ik werd rondgeleid door een gids. Hij vertelde me van alles over de tempel en liet me ook de waterbuffel zien die morgen geofferd zou worden. Hij stond er nu nog gemoedelijk bij en had geen idee wat hem te wachten stond.

Na de Linsar tempel op weg naar de Namada Waterpalace. Ook een tempelcomplex waar je kon rondlopen. Zoals de naam al zegt waren er veel visvijvers en een verwilderde tuin. Ook was er een irrigatie buizensysteem wat zo'n 100 jaar geleden door de Nederlanders was aangelegd. Indrukwekkend om te zien.

Daarna terug naar het hotel. Tegenover het hotel lag de Suranadi tempel. Ook die nog even bekeken en daarna op het marktpleintje er tegenover heerlijke sate gegeten. De sate werd op een kleine bbq voor me bereid. Daarna aan het zwembad gezeten bij mijn hotel. Er kwamen ook veel dagjesmensen en locals van het zwembad gebruik maken. Met enkele van hen raakte ik in gesprek. Daarna lekker gegeten in het restaurant van het hotel. Daarna naar de markt gelopen en daar kwam ik in gesprek met een schoolinspecteur. Zeker een uur mee gebabbeld. Hij had een 3 daagse cursus gevolgd in het hotel. Na afscheid genomen te hebben een heerlijk koud biertje gescoord bij een van de kraampjes die eigendom was van een hindu familie. Ik mocht met ze mee naar de Linsar tempel waar ze die avond naar toe gingen. Vriendelijk geweigerd, nog een biertje bij ze gekocht en die bij mijn bungalow opgedronken. Volgend mij was het gehele hotel verlaten en was ik de enige gast. Heerlijk gelezen en ik zag nog juist vanuit mijn ooghoeken een zwarte rat onder de deur door mijn bungalow binnen glippen. Geen echt prettige gedachte als ik dadelijk slapen ga. Dus op zoek naar de rat. De kamer was, zoals meestal in Indonesië, echter slecht verlicht en ik kon hem niet vinden. Misschien al weer achter mij door naar buiten geglipt? Ik heb hem in ieder geval niet meer gezien.

10 december - Suranadi - Lembar - Padangbai (Bali)
Volgens het restaurant personeel zou ik om 7.00 uur kunnen ontbijten maar om zevenen was er nog niemand te zien. Mijn fiets en tassen alvast maar de trappen op en af gesleept. Om half 8 was er personeel en binnen 10 minuten had ik mijn ontbijt (pannenkoek en een kannetje koffie) voor mij staan. Heel wat sneller als de dag ervoor. Om achten op de fiets gestapt en tegen tienen kwam ik in Lembar aan. Tegen elven kwam de ferry maar het duurde zeker nog een uur voordat we vertrokken. Er waren problemen met een aantal trucks die van de ferry af moesten. Ze waren veel te hoog beladen en konden nauwelijks door de laadklep van de boot. Een van de vrachtwagens ontzette zelfs de boot die toen opnieuw vastgelegd moest worden. Wel interessant om te zien. Uiteindelijk konden we inschepen. Op de ferry is het een komen en gaan van verkopers. Water, koffie, thee, ijs, nasi, sierraden, tijdschriften, t-shirts, pinda's, bananen, kroepoek, eieren en soep. Je kunt het zo gek niet bedenken of het word verkocht. Om 12.15 eindelijk op weg. 4 uurtjes later veilig aangeland in Padangbai. Weer ingecheckt bij Bagus Inn. De eigenaresse kende me nog. Een bezoekje gebracht aan de taxichauffeur / touristservice die me geholpen had mijn bankpas terug te krijgen. Maar hij was er niet. Hij zat bij een muziekvereniging en was aan het repeteren vertelde zijn vrouw. Dan maar een plek om te eten gezocht en bij Joe’s Bar heerlijke Rendang gegeten. Daarna wat gaan drinken bij Ozone's cafe. De eerste keer dat ik getapt bier kreeg. In Ozono’s kwam ik in gesprek met een 75-jarige Duitser die geïmmigreerd was naar Australië en vandaar uit heel Azie doorkruiste. Een krasse knar mag ik wel zeggen. Hij had enige jaren geleden nog over de Himalaya getrokken en verder zat hij veel in Sumatra en China. In 1963 had hij zelfs op Bali de eruptie van de Gunung Agung van dichtbij mee gemaakt. Na Ozono’s een bezoekje gebracht aan Babylon Bar. Leuke live muziek en een goede sfeer! Om half 12 toch maar naar bed gegaan. 

11 december - Padangbai - Amed
’s Morgens op tijd opgestaan en na het ontbijt op weg. Nog even langs gereden bij de taxichauffeur (voor wie hem wil inhuren: Wayan Darta, +6281 337 437 618). Hij was er nu wel en nog zo‘n 20 min gebabbeld met hem en een van zijn nieuwe klanten, een Duitse toeristte uit Berlijn.

Padangbai uitgereden richting Candidasa. Het regende maar gelukkig niet hard. Even voor Candidasa afgeslagen naar Tenganan, een folkloristisch dorpje. Na een 3 km lange (eenvoudige) klim kwam ik aan in het folkloristisch dorpje waar de tijd heeft stilgestaan. Het regenen was ondertussen gestopt. In Tenganan kan je zien hoe het dorpsleven er vroeger op Bali aan toe ging. Links en rechts staan de woonhuizen. In het midden hiervan liggen de schuren en de gemeenschappelijke ruimtes waar men vergaderingen en andere bijeenkomsten heeft. In het dorpje veel manden met vechthanen. Verder kun je de huizen bezichtigen of oude ambachten zoals weven, houtsnijwerk en grafische kunst op palmbladeren. Van dit laatste, na wat afdingen, een mooie boekenlegger gekocht.

Na Tenangan weer op weg. Na Candidasa, via Amlapura op weg naar Tirta Gangga. Het was flink klimmen geblazen. Niet steil maar wel lange klimmen. Onderweg mooie vergezichten op de rijstvelden, terrasbouw en de oceaan. Daarna was het voornamelijk afdalen naar Amed. Een dorpje aan de kust. Daar ingecheckt bij Café Amed. Behalve café was het ook hotel, restaurant, verhuren van duikuitrusting, excursies etc. Een mooie sfeervolle locatie. Een strandwandeling gemaakt en de vissersboten bekeken. In Amed word ook veel zout gewonnen en verkocht. 

’s Avonds heerlijk gegeten in het restaurant, gelegen aan het strand, van Amed Cafe. Niet alleen goede kwaliteit maar ook heel sfeervol ingericht, Balinese muziek op de achtergrond, stoffen servetten en een tafellaken +  een perfecte bediening. Voor een 3 gangen diner, een grote fles water, 2 flesjes bier en een kannetje koffie was ik nog geen 18 euro kwijt. 

12 december - Amed - Tembok
Vandaag maar een kort ritje van circa 43 km. Daarom pas om 9.00 uur op weg. In het begin nog een beetje klimmen en zo nu en dan afdalen. Daarna werd de weg meer glooiend. Onderweg een mooi uitzicht op de vulkaan Gunung Agung. Omdat ik ook weer niet te vroeg op de plaats van bestemming wilde aankomen onderweg nog even gestopt om wat te eten en te drinken. 2 uurtjes fietsen maakt toch alweer hongerig en het Indonesisch ontbijt is voor mij niet voldoende. Ik vroeg me af waarom ik niet gewoon om een dubbel ontbijt vraag want voor het geld hoef je het niet te laten.

Ingecheckt bij Poinciana Resort. Volgens SNP een aanrader en inderdaad een mooie locatie (mooie ruime kamers, zwembad en gelegen aan zee) van westerse kwaliteit. Tot nu toe dan ook mijn duurste overnachting, circa 60 euro. Toch even slikken zo’n prijs als je tot nu toe nooit meer dan de helft betaald hebt :-) en zelfs vaker voor onder de tien euro overnacht.

’s Avonds lekker gegeten, met uitzicht op zee, maar zo goed als bij Café Amed was het toch niet. Het diner hoorde niet bij de beste maaltijden die ik tot nu toe gehad had maar wel tot de duurste. Zo zie je maar dat prijs niet alles wil zeggen. Vooral de prijs van een fles water vond ik absurd hoog. Men vroeg 3 x de prijs die je gewoonlijk betaald. En het merk was precies hetzelfde. Tegenover mijn zaten 2 Amerikaanse dames met hun zoontje en een Aziatische nanny. Moeder keek nauwelijks naar het kind om en de nanny moest alles uitvoeren zoals eten snijden voor de kleine heer, hem insmeren met muggenolie en natuurlijk naar bed brengen. Tsja je bent nanny of je bent het niet. De moeder was een echte dame en bij mevrouw nummer 2 was ik niet zeker of het de oma was of een gezelschapsdame. 

13 december - Tembok - Lovina
Vandaag een ritje van een kleine 60 km over voornamelijk vlak terrein. Afgerekend bij Poinciana en voor het resort nog een grote fles water gekocht. Na circa 18 km nog een hindu tempel bekeken. De zon brandde goed maar ik schoot goed op omdat de rit zo eenvoudig was. Vlakbij Singaraja werd de weg een stuk drukker. Volgens de routebeschrijving van SNP had ik ergens moeten afslaan maar voordat ik dat in de gaten had was ik al te ver doorgereden. Dat krijg je als het soepel loopt dan wordt ik altijd te enthousiast.  Daardoor wel het beeld van de eerste fietser in Bali gemist. In Singaraja een onafhankelijkheidsmonument en wat oude Nederlandse opslagruimten bekeken. Nog een colaatje gedronken en toen door naar Lovina. In Lovina werd ik meteen belaagd door hoteleigenaren of hun scouts. Maar ik had in de Lonely Planet al een interessante optie gezien namelijk Harris Homestay. Lovina is niet groot dus ik had Harris snel gevonden. Ondertussen reed iemand met een brommer met me mee en probeerde me te overtuigen dat ik toch echt zijn homestay moest proberen. Het lag in dezelfde straat als Harris en hij werd dan ook heel verontwaardigd dat ik plotseling bij Harris het erf op reed. Harris had nog plaats en had zelfs een klein eenpersoonskamertje met koud water douche + ontbijt voor 70.000 ruphia (circa 6 euro). Dat was 10% van de prijs wat ik gisteren betaald had. Kwalitatief kun je het natuurlijk niet met elkaar vergelijken maar Harris was schoon. De eigenaresse was een Beierse die al meer dan 20 jaar in Bali woonde. Mijn buurvrouw was een dame uit Taiwan die al jaren naar Lovina kwam. Gedoucht en mijn fietskleren uit gewassen en toen een maaltijdsoep + papaya jus besteld. Toen op weg naar het strand, wat vlakbij lag, en daar werd ik meteen belaagd door verkopers. Ik was op dat  moment de enige toerist die er rondliep dus dat was kat in het bakkie voor de verkopers. Zo ontmoette ik o.a. Coco die sarongs en kleren verkocht, Rita verkocht fruit en bij haar heb ik een heerlijke mango gekocht (na flink afdingen) en bij een man een tweetal hangers gekocht. Een Madurodam prijs voor jou zei hij. Ik zei hem dat het toch meer een Amsterdam prijs was :-). Daar kon die wel om lachen. Na wat onderhandelingen kwamen we op een prijsje uit. ’Good for both of us’ zei hij. Ok dan maar. Daarna kwamen nog een drietal kinderen die bij armbanden wilden verkopen. Toen ik niet geïnteresseerd was gingen ze meteen 50% met de prijs omlaag. Ook de man met houtsnijwerk moest ik teleurstellen. Al zou je het me voor niets geven dan zou ik het niet willen hebben zei ik tegen hem. Tot grote hilariteit van de andere verkopers. Misschien was ik wel wat te hard. Renee, een oudere Balinese dame, gaf massages op het strand. Een fenomeen wat je meer ziet op Bali. Ik zal erover denken zei ik. Toen bleef ze natuurlijk vasthoudend en wilde meteen een tijd afspreken. Toch maar even af gehouden en haar verteld dat ik nog een dag in Lovina zou verblijven. Tijd genoeg voor een massage. 

's Avonds bij een warung op het strand gegeten. Van tevoren wat restaurants in Lovina bekeken. Een bood er zelfs kroketten en bitterballen. Daarna het nachtleven van Lovina verkend. Er zijn veel barretjes en op veel plekken was er live muziek. Leuk maar er waren te weinig toeristen. Vaak waren er dan ook meer muzikanten en personeelsleden dan klanten. Tegen twaalven naar bed want toen had ik het wel gezien.

14 december - Lovina
Later opgestaan dan normaal. Betty, de eigenares van de homestay, was met haar man naar het ziekenhuis in de hoofdstad Denpassar. Dus zelf maar een ontbijtje gemaakt. Daarna met de fiets op weg naar het Boedistenklooster ’Brahma Vihara Arama’. Eerst een stuk over de hoofdweg en dan nog een drietal kilometer klimmen. Zonder bagage een makkie maar zweten doe je toch. Het klooster op mijn gemak bekeken en genoten van de rust. Ook nog wat gebabbeld met een tweetal jongens afkomstig uit een naburig dorp. Zij wilden graag, als oefening, met mij Engels spreken. Dat kan altijd natuurlijk. 

Daarna weer terug naar Lovina. Op de heenweg had ik al gemerkt dat ik mijn achteras en/of achterwiel een vreemde tik gaf. De tik hoorde ik eigenlijk alleen als ik niet trapte. Ik kon zelf niet ontdekken wat er nu precies aan de hand was maar ik had gisteren aan de hoofdweg, voordat je Lovina inrijd, een nieuwe fietsenzaak gezien. Zijn advertenties hingen overal op. De fietsenmaker haalde mijn hele achteras uit elkaar maar kon ook niet echt ontdekken waar het nu aan lag. Volgens hem lag het meer aan de tandwielen. Maar daar had hij geen vervangend materiaal voor. Ook mijn stuurpen maar eens laten invetten want die kraakte behoorlijk. Volgens mij kwam het allemaal doordat ik op Lombok door die kuil gereden was. De fietsenmaker vroeg 80 eurocent voor de werkzaamheden. Hij was denk ik toch zeker een uur bezig geweest. 

Onderweg nog wat gedronken, gegeten en wat inkopen gedaan voor de volgende dag. Ook nog maar eens gepind en tot mijn verbazing werkte mijn bankpas weer. Daarna terug naar mijn homestay. Thee gedronken met Tim, de plaatsvervanger van Betty en Julien, een schrijfster uit Taiwan die al 10 jaar naar Lovina kwam. Tim kende ik al van een van de bars waar ik de avond ervoor geweest was. Want daar werkte hij eigenlijk. Julien kende natuurlijk al heel wat mensen van Lovina en werd die middag opgepikt door Frank, een Nederlander die getrouwd was met een Balinese. Hij woonde nog in Nederland maar was wel bezig om zich te settelen op Bali. Zo was hij bezig met de bouw van een huis en wilde o.a. rijst gaan verbouwen en varkens fokken. Regelmatig ging hij natuurlijk naar Bali om zijn vrouw en kind te zien. ’s Avonds zouden we met zijn allen gaan eten in een Warung. 

Tegen zevenen pikte Frank mij op en reden we op zijn brommer naar de Warung. Julien, zijn schoonbroer en zijn vrouw waren er al. Heerlijk gegeten voor een hele schappelijk prijs. Ondertussen gebabbeld over het leven op Bali. Toevallig kwamen we ook op mijn pinproblemen. Frank had dit ook gehad en hij kende nog meer mensen die dit ook gehad hadden. Volgens hem waren het allemaal Rabobank klanten die dit probleem hadden. Na een dag of 4 werkt de pas dan plotseling weer. Als ik thuis ben toch eens gaan informeren bij de Rabobank. Nu heb ik een aantal malen moeten pinnen met mijn creditkaart en dat kost toch extra geld. Tijdens de maaltijd begon het geweldig te hozen en dit hield wel enige uren aan. Julien ging toch maar op de scooter naar huis maar mij regende het veel te hard en ben nog zeker anderhalf uur met Frank en zijn vrouw blijven zitten. De regen werd daarna iets minder en toen toch maar op de brommer naar huis. De hele nacht bleef het regenen.

15 december - Lovina - Munduk
’s Morgens was het droog. Na het ontbijt tegen negenen weggereden. Eigenlijk maar een kort ritje vandaag van zo’n 35 km. De eerste 12 km nog vlak maar daarna begon het toch te stijgen. Ik ging vandaag stijgen tot 750 meter. De eerste 10 km na Seririt is de stijging relatief eenvoudig. Daarna begonnen de pittige klimmen. SNP had voor deze route 2 varianten, eentje via de hoofdweg met een geleidelijkere stijging en eentje via een rustigere weg met een aantal flinke stijgingen. Ik besloot de 2e variant te nemen en dat heb ik geweten. Eerst ging ik een stuk omlaag. M.a.w. de hoogte de ik tot nu al overwonnen had werd weer gedeeltelijk teniet gedaan. Daarna begon het klimmen. Vooral de eerste klim was behoorlijk pittig en ik heb zelfs 2x een kort stukje moeten duwen. Ik reed langs kleine dorpjes met veel groen. Zo nu en dan zag ik koffie en cacao te drogen aan de kant van de weg. Onderweg ook prachtige vergezichten. Al begon het wel al bewolkt en mistig te worden. Naast flinke klimmen ook een steile afdaling. De weg werd slechter en in de afdaling was zelfs een stuk weg weggeslagen. Werklui waren bezig om de boel te herstellen. Zo’n 6 km voor Munduk begon het flink te hozen en omdat ik toevallig toch in een dorpje was besloot ik te schuilen. Na circa 20 minuten werd de regen een stuk minder en vervolgde ik mijn weg. Ik bleef maar klimmen. Het begon ook weer harder te regenen. Munduk is een echt bergdorp en het water stroomde de weg af. Ik had het gevoel dat ik aan het waterfietsen was, bergop wel te verstaan. Toch maar mijn regenjasje aangetrokken want het werd toch wel een stuk killer. Ik had eigenlijk het idee om na het inchecken nog een stuk verder te fietsen zonder bagage om de weg van morgen te verkennen. Maar door de zondvloed zag ik dat niet echt zitten. Tegen enen ingecheckt bij Munduk Sari Villas. Een mooie locatie en kwalitatief goede kamers. En wat nog belangrijker was een echte hete douche! Iets wat lang niet altijd het geval is op Bali. Na zo’n natte fietstocht toch wel lekker. Als welkomstdrankje kreeg ik van het personeel een lekker pot Balinese koffie en een paraplu. Dat laatste is ook wel handig want het bleef nog tot een uur of drie regenen.

Wat met het personeel gebabbeld, want verder was er niemand, en toen het droog was eens een stukje de route van de volgende dag verkend. SNP waarschuwde er al voor dat het beter was om alternatief vervoer te regelen. Ook van anderen, o.a. de eigenaar van Arnel in Lombok, waarschuwde me ervoor. Hij kende iemand die het op gefietst was maar die deed, toentertijd aan professioneel cyclocross. Ik was dus gewaarschuwd maar wilde het natuurlijk wel zelf aanschouwen. Na een dikke 500 meter omhoog gelopen te hebben wist ik genoeg. Ik had geen zin in een wandelvakantie :-) Dit ga ik niet trekken. Tijdens mijn verkenningstocht al een warung gezien die ook transport regelden. Na wat onderhandelingen een prijs overeen gekomen en hij zou morgen tegen half 9 mijn bagage komen oppikken. 

Daarna heerlijk gegeten bij de 2e locatie van Sari Villa’s die circa 500 meter verderop lag. Vanaf het restaurant had je een geweldig uitzicht op de vallei. Zelfs op de oceaan beweerde de vriendelijke ober. Helaas was het nu te bewolkt dus zover kon ik niet kijken. Omdat ik vrijwel de gehele avond de enige klant was had de ober alle tijd om met me te babbelen over Nederland en Indonesië. Hij wilde zijn Engels verbeteren want nu was hij officieel alleen maar schoonmaker van de kamers en hij wilde graag promoveren tot ober in het restaurant. De hele avond in het restaurant bezeten en daarna bracht de ober me met zijn scooter naar de andere locatie. Hij vond het gewoon geweldig dat ik die avond met hem Engels wilde spreken. Veilig thuis aangekomen en naar bed.

16 december - Munduk - Bedugul
Op tijd opgestaan en al wat brood met jam gegeten voordat het echte ontbijt zou beginnen. Het zonnetje scheen weer. Ik raakte aan de praat met mijn buurman. Toen ik gisteravond thuis kwam had ik hem al zien zitten. Hij bleek de eigenaar van het complex te zijn en was op weg naar Denpassar waar hij woonde. 

Na het ontbijt alles klaar gemaakt en precies om half 9 kwam mijn taxi voor de bagage. Mijn 2 achtertassen ingeladen en hij zou circa 8 km verder, bij een parkeerplaats op me wachten. Zelfs zonder bagage was het een zeer pittige klim met wel hele mooie vergezichten. Maar ik was blij dat ik mijn bagage niet hoefde mee te slepen. Zelfs nu reed ik voor een groot gedeelte op mijn kleinere versnellingen. Niet normaal! Wellicht word ik te oud :-) , maar ik denk dat het ook ligt aan de hitte in combinatie met de hoge luchtvochtigheid. En daarbij zijn de hellingen steil. De klim gaat namelijk niet geleidelijk maar je klimt eigenlijk een steile helling omhoog die dan wat ’afvlakt’ en daarna krijg je weer een steile helling voor de kiezen. Tijd om te herstellen is er eigenlijk niet. En zo gaat het 8 km door. Op de parkeerplaats aangekomen staat mijn chauffeur mijn grijzend op te wachten. ’Waar bleef je meneer Linssen?' Over de 8 km had ik bijna 1,5 uur gereden en mijn wielershirt was net zo nat van het zweet als het gisteren was van de moesson waar ik toen doorheen gereden was. 

Afscheid genomen van de chauffeur en op de parkeerplaats genoten van het uitzicht wat ik had. Daarna verder op weg naar Bedugul. Het was nu voornamelijk vlak, soms wat glooiend en licht dalen. Het begon daarna al vrij snel bewolkt en mistig te worden. Opschieten dus! In Bedugul ingecheckt bij hotel Ashram. Ashram biedt huisjes met uitzicht op het meer aan. Mooi gelegen maar de kamers zijn heel eenvoudig maar wel met warm water. Na de douche eerst een klein hapje gaan eten in een warung en daarna de Hindu tempel bekeken. Zeker de moeite waard. Tijdens mijn bezoek aan de tempel begon het weer te regenen. Gelukkig verhuurde men paraplu's. Daarna het toerisme aan het meer bekeken. Het was een levendige bedoening. Je kon er waterfietsen huren of tochtjes met een speedboot maken. Verder waren er allemaal kleine eettentjes. Ook kon je er hengels huren om je eigen visje te vangen. Verder stelt Bedugul niet echt veel voor. Terug naar het hotel voor een siësta. 

’s Avonds wat gaan eten bij een warung die wat hoger op de berg lag. Daarna terug naar mijn hotel. Een biertje zat er niet in vanavond want rond het meer was het moslim country. Nergens een Bintang te bekennen en ik had ook geen zin om er nu echt naar te gaan zoeken. In het hotel kwam ik in gesprek kwam met de beveiliger. Of ik van muziek hield vroeg hij. Ja meestal wel was mijn antwoord. Hij wist een leuke karaokebar, 7 minuten rijden met de brommer. Als ik hem een biertje zou betalen zou hij me brengen. Je moet toch werken zei ik met een grijns. Nee pas om tien uur was zijn antwoord. Het was nu kwart voor negen. Dat werd dus doordrinken ;-). Maar laat ik nu absoluut niet van karaoke houden. Als ik iets vreselijk vind is het mensen die meeblairen met een dvd. Dan lees ik liever een goed boek en dat ben ik dus ook maar gaan doen.

17 december - Bedugul - Mengwi
Op tijd opgestaan. Het regende een klein beetje. Mijn spullen waren nog grotendeels nat van de dag ervoor. Op Bali droogt niets als de zon er niet op schijnt.zelf een paar boterhammen gesmeerd en toen op weg naar de eetzaal voor het echte ontbijt. Een kleine, maar wel dikke, pannenkoek en Balinese koffie. Daarna op weg. Gelukkig regende het niet meer maar was het wel nog bewolkt. Bedugul uitgeklommen en daarna afdalen. Mooie vergezichten! Zo nu en dan gestopt om van het uitzicht te genieten. Na 15 km een afslag genomen voor een extra tochtje van zo’n 12 km. Volgens SNP zou ik dan worden getrakteerd op een mooi uitzichtpunt over de rijstvelden. Inderdaad na 6 km fietsen over een heuvelachtige weg kreeg ik een geweldige blik over de rijstvelden. Toen weer 6 km terug over dezelfde weg. Je zag sommige dorpelingen denken ’komt die fietser nu alweer langs :-)

De weg naar Mengwi was voornamelijk afdalen. Vlak voor Mengwi nog een bezoek gebracht aan Margarana. Zeg maar het Margraten van Bali. Margarana is een ereveld met gesneuvelden uit de onafhankelijkheidsoorlog tegen de Nederlanders. Een indrukwekkend bezoek. Het ereveld wordt beheerd door Indonesische militairen. Toen ik mijn fiets parkeerde werd ik meteen aangesproken door een officier. Toen hij hoorde dat ik een Nederlandse fiets had en wat ik er tien jaar geleden voor betaald had bood hij mij 2000 dollar. We konden nu naar zijn huis gaan en daar had hij de 2000 dollar liggen. Wel een heel erg mooi en aanlokkelijke deal. Te mooi om waar te zijn. Daarom toch maar niet op ingegaan. Het ereveld bekeken en daarna nog wat gaan eten bij een van de stalletjes. Daar zat juist een peloton soldaten te pauzeren en ik werd door een vriendelijke 2e luitenant uitgenodigd om bij hen aan tafel te komen zitten. Nadat ik mijn noodle soep op had moesten ook de militairen weer aan het werk.

Doorgereden naar Mengwi en ingecheckt bij Homestay Villa Kompaing. Luxe bungalows en van alle gemakken voorzien. Ik werd ontvangen door de vriendelijke eigenaar Gerry, oorspronkelijk uit Oostenrijk maar al meer dan 25 jaar woonachtig in Bali en betrouwd met een Balinese. Na een verkwikkende douche de tempel van Mengwi bezocht die op een kleine kilometer lag. Eerst nog een lekkere soep gegeten en een Balinese koffie gedronken bij een stalletje tegenover het tempelcomplex. Daarna de tempel gaan bekijken. Een mooi complex met daarachter een klein park. Na 2 uurtjes terug naar mijn homestay. Mijn mail doorgelezen en wat over Kuta gelezen waar ik morgen naar toe wil. 

Het avondeten bij de homestay was voortreffelijk. Kip, groente, soja, als voorafje loempiaatjes en als desert fruit. Niet alleen goed gegeten maar ook veel. Als je op fietsvakantie bent is dat laatste ook meegenomen.
Daarna heerlijk op de veranda zitten lezen. Biertje erbij en voordat ik het wist was het 23:30 uur.

18 december - Mengwi - Tanalot - Kuta
Toen ik opstond regende het. Na het scheren scheen de zon. 5 minuten later begon het weer te regenen. Na een voortreffelijk ontbijt bestaande uit spiegelei, bruin brood, vlees, kaas, jam, tomaten, fruitsalade en heerlijke koffie op weg. 

De zonnebril opgezet want de zon scheen weer. Nadat ik Mengwi uitgereden was reed ik verder op een smalle weg. Zo nu en dan een kuil zo werd het weggetje door SNP beschreven. Dat ’zo nu en dan’ kon men beter weglaten. De weg bestond alleen maar uit kuilen en gaten. Het was wel een mooi scenic route met links en rechts rijstvelden. Al snel kwamen donkere wolken me tegemoet en na circa 6 km begon het flink te hozen. Ik kon gelukkig op tijd een groot afdak vinden. Hier stond ik tenminste droog. Ook de boeren vluchtten van het land. Het zag er niet naar uit dat het snel zou stoppen met regenen. Ik kreeg nog gezelschap van een tweetal kinderen die met een zware zak aan het zeulen waren. Ze waren door en door nat. Na een klein uurtje was de regen een stuk minder en ik besloot te vertrekken. Regenjas aan en afscheid genomen van mijn 2 lotgenoten. Ook de boeren gingen weer het land op. Volgens SNP zou de weg nu goed worden maar de kwaliteit bleef slecht. Zo hier en daar stond nu zelfs de weg goed onder water. Voorzichtig rijden want ook de gaten in de weg waren niet te zien. 

Toen ik in Tanalot aankwam regende het nog steeds. Het indrukwekkende tempelcomplex lag aan zee en tijdens vloed, zoals tijdens mijn bezoek, in zee. Veel toeristen die ik eigenlijk gehoopt had te mijden maar dor de regenbuien en het slechte wegdek was ik later dan gepland in Tanalot aangekomen. Een deel van het tempelcomplex kon je alleen bekijken als je bereid was om door de zee te waden. Eventueel met hulp van tempelpersoneel. Omdat ik al mijn waardevolle spullen bij me had heb ik dit maar niet gedaan. Je weet maar nooit. Al ging het eigenlijk bij alle toeristen goed behalve een iemand die een slipper verloor. 

Daarna op weg naar Kuta. Er scheen zelfs een waterig zonnetje. De weg werd steeds drukker. In Kuta had het ook duidelijk geregend. Hele straten stonden blank. Lastig fietsen soms. Door het water en het vele verkeer waren en regelmatig opstoppingen en files. Opschieten was er vandaag dan ook niet bij. Ingecheckt bij Agung Bungalows Ik kreeg meteen een korting aangeboden van 450.000 ruphia’s naar 360.000 per nacht. Misschien ligt mijn kamer naast een of andere club. Het complex zag er in ieder geval netjes uit, het receptiepersoneel was vriendelijk en de schone kamer met airco leek rustig gelegen. Benieuwd of dit vannacht ook zo is. Want ze geven de korting niet voor niets denk ik.

Het bleef die avond ook goed doorregenen met het gevolg dat de binnenplaats van mijn hotel onder water stond. De pomp stond dan ook op volle toeren te draaien. Duidelijk te zien dat men het gewend was. Na een uurtje was alles weer droog. De kamers zelf liggen wat hoger dan de binnenplaats dus die waren droog gebleven. Toch maar mijn bagage in de kast op de bovenste plank gelegd. Je weet maar nooit.

’ s Avonds op stap in Kuta. Er is genoeg keus. Ik vond de Espressobar toch wel het gezelligste met goede live muziek. Daarna nog een andere bar bezocht waar ik in gesprek kwam met 2 Australische stellen. In de bar ook een aantal prostituees die druk met me aan het knipogen waren. Een van de Australische dames vroeg aan me ’what do you think? En ze wees naar een van de prostituees. ’Is that a chick or a guy?’ ’its a chick’ was mijn antwoord. ’no she isn’t’ zei de Australische dame lachend. Was ik er toch bijna ingetuind :-). Ze, hij, zag er wel klasse uit. Niet zo goedkoop als zijn (vrouwelijke?) collega’s.

19 december - Kuta
Behoorlijk gedronken gisteravond en daarom toch een beetje gaar die ochtend. Na het eenvoudige ontbijt het monument bekeken van de aanslag op een bar in Kuta een aantal jaren geleden.  Daarna op weg naar Denpasar, de hoofdstad van Bali wat tegen Kuta aanligt, waar ik een folkloristisch museum wilde bekijken. Een taxi genomen die me voor circa 4 euro voor het museum afzette. Met de fiets was ik waarschijnlijk sneller geweest want het was vrijwel continue file maar het regende weer behoorlijk die ochtend. Toen ik in Denpasar aankwam was het echter droog. Gelukkig maar want een gedeelte van het museum was in de openlucht. Het museum lag aan een grote grasvlakte waar in 1906 de adel van Bali massaal zelfmoord had gepleegd omdat men niet onder Nederlands commando wilde leven. Het koninklijk paleis werd vernietigd maar daarna weer opgebouwd. Hier was nu het museum in gevestigd. 

Na het museum bezoek nog wat door Denpasar gewandeld. O.a. Een traditionele markt, een shoppingcentrum met Balinese waren bekeken en een wijk waar voornamelijk. textiel en goudsmeden en sierraden werden verhandeld. Toevallig kom ik een filiaal van de Rabobank tegen en ben daar maar eens naar binnen gelopen om te vragen of men bekend was met het pinprobleem waar ik, maar ook andere Rabobank leden, tegenaan lopen. Maar bij hun was dit probleem niet bekend. Of ik nog steeds problemen had? Zo ja dan wilde ze me wel helpen. Maar goed die had ik niet meer.

Op zoek naar een taxi. Er waren diverse lui die transport wilde aanbieden maar ze vroegen veel te veel. Toevallig was er een Nederlander met zijn Chileense vriendin ook aan het onderhandelen en zij moesten ook terug naar Kuta. Met zijn drieen onderhandeld met een taxichauffeur de het wel voor 65.000 ruphia’s wilde doen. Voor de heenreis hadden zowel ik als het Nederlands / Chileens stel 50.000 betaald. De terug weg ging weer net zo langzaam als de heenweg. Bij het afrekenen in Kuta wilde de chauffeur toch plotseling 75.000 hebben. Eigenlijk idioot want je gaat dan onderhandelen over 80 eurocent. Maar toch maar voet bij stuk gehouden. Afspraak is afspraak en de prijs moet ook in verhouding liggen wat men daadwerkelijk in Bali betaald.

’s Avonds eens niet Indonesisch maar Indiaas gaan eten. Ik vond het wat tegenvallen. Zeker gezien de prijs die ik moest betalen. Maar goed het kan niet altijd meezitten. Daarna op stap gegaan. Weer naar de Espressobar waar weer uitstekende live muziek was. Toevallig had ik deze band ook een aantal weken terug in Ubud gezien. Ik kwam in gesprek met een tweetal Australiërs. Gelukkig met toch iets meer niveau dan de meeste van hun landgenoten. Australiërs zijn de grootste groep buitenlandse toeristen op Bali. Maar behalve in Kuta kom je ze in de rest van Bali nauwelijks tegen. Het gros loopt er in een Bintang shirt rond en sommige zelfs met ontbloot bovenlijf. Oh oh Cherso op zijn Australisch. De beide Australiërs gingen verder en ik kwam in gesprek met een Balinees. Eigenlijk was het geen gesprek want de goede man was doof en we communiceerden met een kladblok. Hij kon opvallend goed Nederlands schrijven. In het begin dacht ik nog dat hij een aantal zinnen had geleerd en dat hij daarna zijn kruit wel verschoten zou hebben. Maar dat was niet het geval. En hij snapte ook precies wat ik schreef. Knap! Hij beweerde dit ook te kunnen in het Engels, Duits en Frans. Tegen tweeën afscheid genomen en terug naar mijn hotel. Het beveiligingspersoneel groette me vriendelijk en een van hun schreeuwde: ‘massage Boss?’ Nee vanavond toch maar niet :-)

20 december - Kuta
Tegen negenen opgestaan. Ontbeten en weer terug naar mijn kamer. Daar stond de kamerjongen me al op te wachten. Gisteren probeerde hij me ook al van alles te verkopen bijvoorbeeld een dagtocht met een auto of een leuke chick voor ’s avonds. Maar beide kan ik zelf ook vinden en daar heb ik geen tussenpersonen voor nodig. Hij was dan ook teleurgesteld dat het vandaag weer niet ging lukken. Nee geen interesse zei ik tegen hem want ik ga fietsen. Het weer zag er niet slecht uit en ik wilde o.a. een tempel gaan bekijken die ten zuiden van Kuta lag. Eerst een stuk over de hoofdweg. Maar ergens had ik een afslag gemist en kwam ik weer op hetzelfde punt terug. Daarna ging het wel goed. Veel verkeer en ook ten zuiden van de luchthaven bleef het druk. Dit had ik eigenlijk niet verwacht. Pas de laatste 12 km was het rustiger. Ik kreeg een tweetal flinke klimmen voor mijn kiezen en voor de rest was het de weg vooral glooiend. De tempel Ulu Watu lag aan de zee. Ik vond het wat tegenvallen. Wel indrukwekkend waren de steile kliffen en de apen de er rondliepen. De apen waren behoorlijk brutaal en werden door de tempelgidsen op afstand gehouden door middel van een stok. Maar zo nu en dan kreeg een aap toch de kans om een toerist te bespringen. Soms onschuldig zittend op de schouder maar een toerist raakte zijn bril kwijt aan een van de apen en een andere moest op een slipper verder. Ook zag ik een kapotte bril op de grond liggen. Volgens een gids ook het werk van de apen. 

Daarna weer teruggefietst naar Kuta. Het werd bewolkt en zo nu en dan viel er lichte regen. De terugweg was wat gemakkelijker. Gelukkig bleef de echte harde neerslag uit.

21 december - Kuta - Sanur
Vandaag een kort ritje naar Sanur en daarom ook pas later opgestaan. Ik besloot via de grote snelweg? te rijden. Ik had namelijk geen zin om door het drukke Denpasar te fietsen. Over de grote weg schoot ik goed op. En ik kwam dan ook vroeg in Sanur aan.

Weer ingecheckt bij hotel Bumas. Mijn fietsdoos hadden ze goed bewaard en meteen maar de koe bij de hoorns gepakt en mijn fiets ingepakt. Daarna heerlijk gaan zwemmen in één van de twee zwembaden die het hotel rijk is.

's Avonds weer heerlijk gegeten en daarna Barb's Sportsbar weer opgezocht. De bardame Rita kende me nog. En verder kwam ik o.a. in gesprek met Pieter uit Amsterdam die over de hele wereld had gezeild en gedoken. Hij kon mooie verhalen vertellen. O.a. was hij in Cuba geweest voordat dit eiland ontdekt werd door het massatoerisme.

22 en 23 december -  Sanur / Amsterdam
De laatste dag is aangebroken. Maar vertrekken zou ik pas tegen vijven dus na het ontbijt naar het strand waar ik gelezen heb onder de palmbomen.
Tegen tweeen terug naar het centrum van Sanur waar ik voor de laatste keer heerlijk gegeten heb. Nog even naar Barb's Sportsbar voor een lekkere jus en toen was het tijd om terug te keren naar mijn hotel. Kelana was weer mooi op tijd en tegen half zes waren we op de luchthaven. Eén medewerker van Kelana hielp me routinieus door de luchthavenformaliteiten heen.

De vlucht verliep voorspoedig en ik was spoeding in Singapore waar ik maar een korte overstap, circa 1 uur, had. Als dat maar goed gaat met mijn bagage dacht ik. En jawel hoor in Amsterdam bleek mijn fiets niet te zijn meegekomen. Gelukkig ontving ik na de kerst dat de fiets in Amsterdam gearriveerd was en via een koerier naar mij thuis gebracht zou worden. Eind goed al goed. Het was weer een mooie belevenis.